मानिसहरूले दाँतलाई सही आकार दिन, बाहिर निस्केको दाँत भित्र ल्याउन र दाँतको सौन्दर्य बढाउन दाँतमा तार लगाउने गर्छन् । बांगोटिंगो दाँत मिलाउन बालबालिकादेखि युवायुवतीले ब्रेसेस बाँधेको निकै देखिन्छ ।

दाँतलाई पंक्तिमा ल्याएर सिधा गर्न, धेरै दन्त चिकित्सकहरूले प्रायः ब्रेसेसको सल्लाह दिन्छन् । दाँतमा तार लगाउनुअघि तिनीहरूका फाइदा र बेफाइदाबारे जान्न जरुरी छ ।

किन ब्रेसेस बाँधिन्छ ?

दाँतमा सन्तुलन मिलेन भने चपाउन गाह्रो हुने, दुईवटा दाँत घस्रिएर खिइने र सेन्सेटिभ हुने, दाँतको मांसपेशी र जोर्नीमा पनि असर गर्न सक्छ । त्यसैले यो मिलाउन पनि दाँतमा ब्रेसेस बाँधिन्छ ।

दाँत बढी फाटिएको, खप्टिएको अवस्थामा ओठ बन्द नहुने, बोल्दा बोली स्पष्ट नहुने समस्या भएमा दाँतको सुन्दरताको लागि पनि ब्रेसेस बाँधिन्छ ।

ब्रेसेसको प्रकार

ब्रेसेस बाँध्ने पनि धेरै तरिका र प्रकार छ । मेटल ब्रेसेस धेरैजसो प्रयोग हुने गरेको छ । यो मेटलले बनेको हुन्छ । यो दाँतमा विशेष सिमेन्टले टाँसिएको हुन्छ । यो उपचार अवधिभर ‘फिक्स’ हुन्छ । यो निकाल्न मिल्दैन । हरेक महिना आउनुपर्ने हुन्छ, कस्नुपर्ने हुन्छ । तार पनि अवस्था हेरेर परिवर्तन हुन्छ । कसैकसैलाई मेटल ब्रेसेस मन नपर्ने पनि हुन सक्छ । नदेखियोस् भन्ने हुन्छ । त्यसको विकल्पमा सेरामिक ब्रेसेस छ । यो ब्रेसेसको काम गर्ने तरिका एउटै हो खाली यो सेरामिकले बनेको हुन्छ र देखिंदैन ।

यसका फाइदा

यदि कसैको दाँत बाङ्गो छ, अगाडि निस्केको छ भने त्यस्ता व्यक्तिलाई ब्रेसेस लगाउनु धेरै फाइदाजनक हुन्छ । दाँतको पंक्ति मिलेपछि आत्मविश्वास पनि बढ्छ । यसबाहेक दाँतमा तार बाँधेपछि मानिसको खाना चपाउने क्षमतामा सुधार हुन्छ । यदि दाँतमा कुनै खराबीका कारण पहिले समस्या थियो भने त्यो समस्या पनि तार लगाएर हट्छ ।

दाँत माझ्न र राम्रोसँग सफा गर्न सजिलो हुन्छ । दाँतमा तार जडान गर्नाले मुख र दाँत सम्बन्धित रोगको जोखिम पनि कम हुन्छ । दाँत खिइने समस्याबाट पनि बचाउँछ ।

बेफाइदा

दाँतमा तार लगाउँदा फाइदा मात्रै होइन, केही फाइदा पनि छन् । तारको कारण दाँतमाथि केही ठाउँ छोडिन्छ जसमा खाना अड्किन सक्छ । यदि अड्किएको खानालाई समयमै हटाउन सकिएन भने खानेकुरा दाँतमा अड्किएर दाँत सड्ने खतरा पनि हुन सक्छ ।

ब्रेसेस लगाएर अड्किएको खानालाई सफा गरेन भने गिजा पाक्ने, संक्रमण हुने, सुन्निने समस्या समेत हुन्छ । ब्रेसेस लगाउँदा दाँत आफ्नो ठाउँबाट सर्छ र यस्तो अवस्थामा केही दिन दाँत दुख्ने समस्या हुन सक्छ ।

ध्यान दिनुपर्ने कुरा

– ब्रेसेस बाँधेको व्यक्तिले खानेकुरा खाँदा केही सावधानी अपनाउनुपर्ने हुन्छ, जस्तै साह्रो चीज नखाने, धेरै चिपचिपे खानेकुरा नखाने ।

– ब्रेसेस बाँधेपछि दाँतमा खाना अड्किने भएकाले सरसफाइमा विशेष ध्यान दिनुपर्छ ।

– ब्रस गर्दा सावधानी अपनाउनुपर्छ । ब्रेसेस बाँध्दा ब्रस गर्दा अप्ठ्यारो हुन्छ कसैलाई गिजामा संक्रमण हुन सक्छ । त्यसैले फलोअप राम्रो हुनुपर्छ ।

– तार भाँचियो, फुस्कियो भने तुरुन्त अस्पताल गएर चिकित्सकको सल्लाह लिनुपर्छ ।

खर्च कति लाग्छ ?

मेटल ब्रेसेस लगाउँदा सामान्यतया ३० हजार रुपैयाँबाट सुरु हुन्छ भने सेरामिक ब्रेसेसको एक लाख ५० हजारसम्म पर्न सक्छ । ब्रेसेसको प्रकार र दाँतको अवस्था हेरेर यसको खर्च फरक पर्न सक्छ ।