सिरियाको राजधानी दमास्कसमा रहेको इरानी वाणिज्य दूतावासमा इजरायलले गरेको कथित हमलामा १३ जनाको मृत्यु भएपछि इरान कठिन अवस्थाबाट गुज्रिरहेको छ ।
सिरियाका लागि इरानका राजदूतका अनुसार यस हमलामा सात इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड्स कोर (IRGC) र छ जना सिरियाली नागरिक मारिएका छन् ।
एकातिर इरानले यस हमलाको जवाफ दिन चाहन्छ भने अर्कोतर्फ इरान मध्यपूर्वमा युद्ध सुरु हुने कुनै पनि काम गर्न चाहँदैन । इजरायली र अमेरिकी अधिकारीहरूले इरानले प्रतिकार गर्ने तयारी गरिरहेको विश्वास गर्छन्। देशका गुप्तचर अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै अमेरिकाको सीबीएस न्यूज च्यानलले इरानले ड्रोन र क्रुज मिसाइलको सहयोगमा आक्रमण गर्ने योजना बनाएको जनाएको छ।
तर इरानले यो हमला कहिले र कहाँ गर्छ भन्ने कुरामा अमेरिकी अधिकारीहरू निश्चित छैनन्। अहिले र रमजानको अन्तिम हप्ताको बीचमा जुनसुकै बेला र जहाँसुकै आक्रमण हुनसक्ने उनीहरुको विश्वास छ। अमेरिकी गुप्तचर एजेन्सीले इरान भित्रबाट ड्रोन र मिसाइल आक्रमण गर्ने वा इराक र सिरियाको माटो यसका लागि प्रयोग गर्ने भन्ने बारेमा पनि धेरै भन्न सकेको छैन।
यसैबीच इजरायलले पनि इरानले आक्रमण गरे जवाफ दिने बताएको छ । यदि यो भयो भने, यसले मध्य पूर्वमा अर्को युद्ध सुरु गर्नेछ। इजरायल विरुद्धको आक्रमणले युद्धलाई इरानको ढोकासम्म पुर्याउनेछ। अर्कोतर्फ, यदि इरानले इजरायलको कथित आक्रमणको जवाफ दिन असफल भयो भने, उसको सैन्य क्षमतामा पनि प्रश्न उठ्नेछ। भविष्यमा यसको परिणाम इजरायलले इरानलाई कमजोर ठानेर त्यसमाथि दबाब दिने काम गर्नेछ ।
इरानसामु चुनौती भनेको आफूलाई कमजोर देखाउनु पर्दैन । कुनै पनि आक्रमणको जवाफ दिन सक्ने क्षमता उसले प्रमाणित गर्नुपर्छ । तर कठिनाइ यो छ कि इरानले मध्यपूर्वमा ठूलो युद्ध सुरु नगरी इजरायललाई कसरी जवाफ दिन सक्छ? अर्को प्रश्न के इरानसँग इजरायलमाथि आक्रमण गर्ने सैन्य, राजनीतिक र आर्थिक क्षमता छ?
मध्यपूर्व मामिलाका विश्लेषक र लेखक अली सद्रजादेहले भने कि इरानसँग इजरायलसँग द्वन्द्वमा संलग्न हुने क्षमता छैन। उनले भने, ‘तर इरानले देशका जनतालाई देखाउने हो भने पनि जवाफ दिनैपर्छ । यसबाहेक इरानले आफ्ना सहयोगीहरूसँग विश्वसनीयता कायम राख्न पनि यो कदम चाल्नुपर्नेछ।
उनी भन्छन्, “इरान इजरायलसँग जति रिसाएको छ त्यसले फरक पार्दैन। इरानले इजरायल विरुद्ध कुनै कडा प्रतिक्रिया दिने सम्भावना धेरै छैन। “इरानले रणनीतिक धैर्यता अपनाउनुपर्छ।”
उनले अहिले इरानको प्राथमिकता परमाणु बम बनाउने रहेको बताए । केही ब्यालिस्टिक मिसाइलहरू प्रहार गर्नु र १०० इजरायलीहरूलाई मार्नु भन्दा आणविक बमको साथ अगाडि बढ्नु धेरै अर्थपूर्ण छ। यसबाट इरानले इजरायललाई मात्र होइन भविष्यमा अमेरिकाको आक्रमणलाई पनि रोक्न सक्नेछ ।
सिरियाको राजधानी दमास्कसमा रहेको इरानी वाणिज्य दूतावासमा इजरायलले गरेको कथित हमलामा १३ जनाको मृत्यु भएपछि इरान कठिन अवस्थाबाट गुज्रिरहेको छ ।
सिरियाका लागि इरानका राजदूतका अनुसार यस हमलामा सात इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड्स कोर (IRGC) र छ जना सिरियाली नागरिक मारिएका छन् ।
एकातिर इरानले यस हमलाको जवाफ दिन चाहन्छ भने अर्कोतर्फ इरान मध्यपूर्वमा युद्ध सुरु हुने कुनै पनि काम गर्न चाहँदैन । इजरायली र अमेरिकी अधिकारीहरूले इरानले प्रतिकार गर्ने तयारी गरिरहेको विश्वास गर्छन्। देशका गुप्तचर अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै अमेरिकाको सीबीएस न्यूज च्यानलले इरानले ड्रोन र क्रुज मिसाइलको सहयोगमा आक्रमण गर्ने योजना बनाएको जनाएको छ।
तर इरानले यो हमला कहिले र कहाँ गर्छ भन्ने कुरामा अमेरिकी अधिकारीहरू निश्चित छैनन्। अहिले र रमजानको अन्तिम हप्ताको बीचमा जुनसुकै बेला र जहाँसुकै आक्रमण हुनसक्ने उनीहरुको विश्वास छ। अमेरिकी गुप्तचर एजेन्सीले इरान भित्रबाट ड्रोन र मिसाइल आक्रमण गर्ने वा इराक र सिरियाको माटो यसका लागि प्रयोग गर्ने भन्ने बारेमा पनि धेरै भन्न सकेको छैन।
यसैबीच इजरायलले पनि इरानले आक्रमण गरे जवाफ दिने बताएको छ । यदि यो भयो भने, यसले मध्य पूर्वमा अर्को युद्ध सुरु गर्नेछ। इजरायल विरुद्धको आक्रमणले युद्धलाई इरानको ढोकासम्म पुर्याउनेछ। अर्कोतर्फ, यदि इरानले इजरायलको कथित आक्रमणको जवाफ दिन असफल भयो भने, उसको सैन्य क्षमतामा पनि प्रश्न उठ्नेछ। भविष्यमा यसको परिणाम इजरायलले इरानलाई कमजोर ठानेर त्यसमाथि दबाब दिने काम गर्नेछ ।
इरानसामु चुनौती भनेको आफूलाई कमजोर देखाउनु पर्दैन । कुनै पनि आक्रमणको जवाफ दिन सक्ने क्षमता उसले प्रमाणित गर्नुपर्छ । तर कठिनाइ यो छ कि इरानले मध्यपूर्वमा ठूलो युद्ध सुरु नगरी इजरायललाई कसरी जवाफ दिन सक्छ? अर्को प्रश्न के इरानसँग इजरायलमाथि आक्रमण गर्ने सैन्य, राजनीतिक र आर्थिक क्षमता छ?
मध्यपूर्व मामिलाका विश्लेषक र लेखक अली सद्रजादेहले भने कि इरानसँग इजरायलसँग द्वन्द्वमा संलग्न हुने क्षमता छैन। उनले भने, ‘तर इरानले देशका जनतालाई देखाउने हो भने पनि जवाफ दिनैपर्छ । यसबाहेक इरानले आफ्ना सहयोगीहरूसँग विश्वसनीयता कायम राख्न पनि यो कदम चाल्नुपर्नेछ।
उनी भन्छन्, “इरान इजरायलसँग जति रिसाएको छ त्यसले फरक पार्दैन। इरानले इजरायल विरुद्ध कुनै कडा प्रतिक्रिया दिने सम्भावना धेरै छैन। “इरानले रणनीतिक धैर्यता अपनाउनुपर्छ।”
उनले अहिले इरानको प्राथमिकता परमाणु बम बनाउने रहेको बताए । केही ब्यालिस्टिक मिसाइलहरू प्रहार गर्नु र १०० इजरायलीहरूलाई मार्नु भन्दा आणविक बमको साथ अगाडि बढ्नु धेरै अर्थपूर्ण छ। यसबाट इरानले इजरायललाई मात्र होइन भविष्यमा अमेरिकाको आक्रमणलाई पनि रोक्न सक्नेछ ।
