काठमाडौं । साउदी अरबको भ्रमणका क्रममा पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री सेहबाज सरिफले युवराज मोहम्मद बिन सलमानसँग भेट गरेका छन् ।
मोहम्मद बिन सलमान र शाहबाज सरिफको भेटपछि दुवै देशले संयुक्त वक्तव्य जारी गरेका थिए । दुई नेताबीच भेट भएको एक दिनपछि यो विज्ञप्ति जारी गरिएको हो ।
यस बयानका अनुसार शरीफ र सलमानबीचको कुराकानीमा कश्मीरको मुद्दा पनि उठेको थियो । विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “दुवै पक्षले पुराना आपसी समस्याहरू वार्ताबाट समाधान गर्नुपर्छ, विशेष गरी जम्मू-कश्मीर विवाद, ताकि क्षेत्रमा शान्ति र स्थिरता ल्याउन सकिन्छ।”
विगतमा पाकिस्तानले संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्को प्रस्तावमार्फत कश्मीर समस्या समाधान गर्ने कुरा गर्दै आएको छ । तर, सन् २०१६ मा साउदी अरेबियाले कश्मीरको मुद्दामा कश्मीरीहरूको आत्मनिर्णयको वकालत गरेको थियो। साउदी अरेबियाको यो बयान प्रधानमन्त्री मोदीको भ्रमण लगत्तै आएको हो ।
तर त्यसपछिका वर्षहरूमा कश्मीरमा साउदी अरबको अडान भारतप्रति आक्रामक भएको छैन। साउदी अरेबिया र पाकिस्तानबीच कश्मीर बाहेक अन्य धेरै विषयमा पनि छलफल भएको छ । यसमा गाजामा इजरायलको सैन्य कारबाही रोक्न अपील पनि गरिएको थियो ।
शाहबाज सरिफ र मोहम्मद बिन सलमानको भेटपछि जारी विज्ञप्तिमा साउदी अरेबियाले पाकिस्तानलाई पाँच अर्ब डलरको लगानी प्याकेजमा सहयोग गर्ने बताइएको छ । पाकिस्तानी अखबार ‘डन’ को रिपोर्ट अनुसार, गत वर्ष जनवरीमा युवराजले साउदी विकास बैंकलाई पाकिस्तानलाई पाँच अर्ब डलर सहयोग गर्न विचार गर्न आग्रह गरेका थिए।
सेप्टेम्बर २०२३ मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री अनवर उल हक काकरले साउदी अरेबियाले आगामी केही वर्षमा पाकिस्तानमा २५ अर्ब डलर लगानी गर्ने बताएका थिए। पाकिस्तानले पछिल्ला केही वर्षयता आर्थिक मोर्चामा चुनौतीको सामना गरिरहेको छ । हालसालै शाहबाज शरीफ फेरि पाकिस्तानको प्रधानमन्त्री बनेका छन् ।
प्रधानमन्त्री बनेपछि शाहबाज सरिफ पहिलो पटक साउदी अरब गएका थिए । यस अवधिमा सरिफले मोहम्मद बिन सलमानलाई पाकिस्तान भ्रमणको निम्तो दिएका थिए । कथनका अनुसार मोहम्मद बिन सलमानले यो निमन्त्रणा स्वीकार गरेका छन् ।
तर यो भेटमा भारतमा कश्मीरबारे दिएको बयानलाई लिएर सबैभन्दा बढी चर्चा भइरहेको छ । साउदी अरेबिया पाकिस्तान र भारत दुवैको मित्र राष्ट्र हो। तर पछिल्लो समय कश्मीरको मुद्दामा पाकिस्तान र साउदी अरेबियाको बोली फरक देखिएको छ । कश्मीर एउटा मुद्दा बनेको छ जसका कारण साउदी अरब र पाकिस्तानबीच दूरी देखिएको छ।
सन् २०१९ मा कश्मीरबाट धारा ३७० हटाइँदा पाकिस्तानले खुलेरै भारतको आलोचना गरेको थियो र यो मुद्दालाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा उठाउने प्रयास गरेको थियो। साउदी अरेबियाले धारा ३७० हटाएकोमा चिन्ता व्यक्त गरेको थियो तर यसलाई भारतको आन्तरिक मामिला भनेको थियो।
त्यसपछि साउदी अरेबियाको नरम रवैयाप्रति पाकिस्तानको असन्तुष्टि प्रकट भएको थियो । सन् २०२० मा धारा ३७० को विशेष प्रावधान हटाएको पहिलो वर्षगाँठको अवसरमा तत्कालीन पाकिस्तानी विदेशमन्त्री शाह महमूद कुरैशीले निराशा व्यक्त गरेका थिए ।
शाह महमूद कुरैशीले भनेका थिए, “पाकिस्तानका मुस्लिमहरू साउदी अरेबियाका लागि लड्न र मर्न तयार छन्। उनले कश्मीरको मुद्दामा नेतृत्वको भूमिका खेल्न भनेका छन् जुन मुस्लिमहरूले तपाईंबाट अपेक्षा गरिरहेका छन्। यदि त्यसो भएन भने म। इमरान खानलाई बताउनेछ कि हामी साउदी अरेबियाको साथ वा बिना अगाडि बढ्नुपर्छ।
कुरेशीले अगस्ट २०२० मा इस्लामिक सहयोग संगठन अर्थात् ओआईसीको पनि आलोचना गरेका थिए।
