काठमाडें । अस्ट्रेलिया सरकारले भारतसँग घनिष्ठ सम्बन्धको कुरा गरेको छ।

यसअघि सन् २०२० मा अस्ट्रेलियाले दुईजना भारतीय जासुसलाई देशबाट निकालेको खबर आएको थियो । सन् २०२१ मा अस्ट्रेलियाको गुप्तचर निकायका प्रमुखले देशमा केही विदेशी एजेन्ट सक्रिय रहेको बताएका थिए ।

यद्यपी उनले ती एजेन्टहरुको राष्ट्रियताबारे कुनै जानकारी दिएनन् । गुप्तचर निकायका प्रमुखको यो बयान सन् २०२० को मामलासँग सम्बन्धित थियो। धेरै मिडिया प्लेटफर्महरूले यस हप्ता आफ्ना रिपोर्टहरूमा ती विदेशी एजेन्टहरू भारतबाट भएको दाबी गरेका छन्।

अष्ट्रेलियाले यी रिपोर्टहरूको पुष्टि वा खण्डन गरेको छैन। तर, अष्ट्रेलियाका विदेशमन्त्री पेनी वोङले आफ्नो सरकार कुनै पनि विदेशी हस्तक्षेपको सामना गर्न तयार रहेको पक्कै पनि बताउनुभएको छ । कोषाध्यक्ष (अर्थमन्त्री) जिम चाल्मर्सले बुधबार एबीसी न्यूजलाई भने, “म यसबारे केही भन्न चाहन्न।”

उनले भने, “भारतसँग हाम्रो राम्रो सम्बन्ध छ, यो महत्वपूर्ण आर्थिक सम्बन्ध हो। दुवै पक्षको प्रयासको परिणामस्वरुप दुई देश पछिल्ला वर्षहरूमा नजिक आएका छन्।” तीन वर्षअघि, अष्ट्रेलियाली सुरक्षा खुफिया संगठन (ASIO) का प्रमुख माइक बर्गेसले भनेका थिए, “जासुसहरूको नेटवर्कले सन् २०२० भरि केही वर्तमान र पूर्व राजनीतिज्ञहरू, एउटा दूतावास र राज्य प्रहरी सेवासँग व्यवस्थित रूपमा सम्बन्ध स्थापित गरेको थियो।”

बर्गेसले भने कि एजेन्टहरूले “भारतीय समुदायको निगरानी” गरे र सरकारी अधिकारीहरूसँग “विमानस्थलमा सुरक्षा प्रोटोकलको बारेमा कुरा गरे र गोप्य अस्ट्रेलियाली व्यापार जानकारी प्राप्त गर्ने प्रयास गरे।” अष्ट्रेलियाको संवेदनशील डिफेन्स टेक्नोलोजीको ज्ञान भएका अफिसरलाई पनि जानकारी सङ्कलन गर्न ड्राफ्ट गरिएको उनले बताए ।

त्यतिबेला एबीसी न्यूजले आफ्नो रिपोर्टमा भारतीय एजेन्टहरूको समूहले अस्ट्रेलियाको व्यापार, सुरक्षा र रक्षा परियोजनाहरूसँग सम्बन्धित गोप्य सूचनालाई लक्षित गरेको बताएको थियो। अस्ट्रेलियाली सुरक्षा खुफिया संगठनका प्रवक्ताले भने कि एजेन्सीले गोप्य मामिलाहरूमा टिप्पणी गर्दैन।

क्यानबेरास्थित भारतीय उच्चायोगले पनि बोल्नको लागि अनुरोधको जवाफ दिएन। यी दावीहरू यस्तो समयमा प्रकाशमा आएका छन् जब पश्चिमी देशहरूले भारतले विदेशी भूमिमा गुप्तचर कार्यमा संलग्न भएको आरोप लगाएका छन्।

यी दावीहरूमा गत वर्ष जुनमा क्यानडामा सिख अलगाववादी नेता हरदीप सिंह निज्जरको हत्याको मामला पनि समावेश छ। भारतले यी आरोपलाई कडाइका साथ अस्वीकार गर्दै आएको छ । हालैका वर्षहरूमा, अस्ट्रेलिया र भारतले पारस्परिक सम्बन्धलाई गहिरो बनाउन व्यापार, ऊर्जा र अध्यागमनका क्षेत्रमा धेरै सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका छन्।

अमेरिका र जापानसँगै भारत र अष्ट्रेलिया पनि क्वाड नामक रणनीतिक गठबन्धनको हिस्सा हुन्। क्वाडको उद्देश्य चीनको बढ्दो प्रभावका बीच इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रमा सुरक्षा सुदृढ पार्नु रहेको बताइएको छ। अस्ट्रेलिया भारतको छैटौं ठूलो व्यापारिक साझेदार हो। लगभग 750,000 अस्ट्रेलियाली नागरिकहरूको जरा भारतमा छ।

खालिस्तान समर्थक नेता तथा अमेरिकी नागरिक गुरपतवन्त सिंह पन्नुको हत्याको असफल प्रयासमा भारतीय गुप्तचर निकायको संलग्नता रहेको दाबीसँग सम्बन्धित वाशिङ्टन पोस्टको रिपोर्टलाई भारतले ‘निराधार’ भनेको छ। भारतीय विदेश मन्त्रालयले मंगलबार यो प्रतिवेदनमा प्रतिक्रिया दिएको हो ।

मंगलबार परराष्ट्र मन्त्रालयले यस प्रतिवेदनलाई लिएर विज्ञप्ति जारी गर्दै प्रतिवेदनले गम्भीर विषयमा अनुचित र आधारहीन आरोप लगाइएको जनाएको थियो ।

विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “अमेरिकी सरकारले संगठित अपराधी र आतंककारीहरूको सञ्जालमा साझा गरेको सुरक्षा चिन्तालाई ध्यानमा राख्दै, भारत सरकारले यस विषयमा अनुसन्धान गरिरहेको उच्चस्तरीय समिति गठन गरेको छ। यस विषयमा अड्कलबाजी गैरजिम्मेवारपूर्ण छ र बयान दिनु हुँदैन।

यस प्रतिवेदनमा अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले पनि प्रतिक्रिया दिएको छ । अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता वेदान्त पटेललाई सोधिएको थियो कि पन्नुको हत्याको प्रयासको बारेमा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको भित्री सर्कललाई थाहा थियो भन्ने वाशिंगटन पोस्टको रिपोर्टलाई अमेरिकाले कसरी हेर्छ?

जवाफमा उनले भने, “हामी भारतीय छानबिन समितिको निष्कर्षका आधारमा भारत सरकारबाट जवाफदेहिताको अपेक्षा गर्दछौं। हामी उनीहरूसँग काम गर्न जारी राखेका छौं र भारतसँग थप जानकारी खोजिरहेका छौं। हामी भारत सरकारसँग उच्च स्तरमा संलग्नता जारी राख्छौं। स्तरहरू।” हामी हाम्रा चिन्ताहरू साझा गर्न जारी राख्नेछौं। हामी यस विषयमा थप छलफल गर्न सक्षम हुने छैनौं।”