काठमाडाैँ । विश्वको तेश्रो ठूलो समस्याको रुपमा रहेको माइग्रेको समस्या नेपालीहरुको पनि आम समस्या हो । नेपालमा १८ प्रतिशत महिला तथा १४ प्रतिशत पुरुषमा यो समस्या देखिएको छ ।

हर्मोनको गडबडी, गर्भनिरोधक चक्कीको सेवन लगायतका कारण पनि यो समस्या पुरुषको तुलनामा महिलामा बढी देखिने गरिन्छ । माइग्रेनको समस्या भएमा यसले दैनिकीलाई समेत प्रभाव पर्ने हुँदा यसबारे सचेत रहन आवश्यक छ ।

के हो माइग्रेन ?

टाउको दुखाईको विभिन्न प्रकारमध्ये माइग्रेन पनि एउटा प्रकार हो । नेपालमा सात वर्षको बालबालिकादेखि साठी वर्षका वृद्धवृद्धामा समेत माइग्रेनको समस्या रहेको पाइन्छ । यो समस्या एकपटक भएमा जीवनभर रहिरहने हुदाँ यसलाई समयमै सावधानी अपनाउन जरुरी छ । अन्यथा, यो धेरै पिडादायक हुनसक्छ ।

सामान्यतथा, माइग्रेनको दुखाई एकपटक सुरु भएपछि न्युनतम चार देखि ७२ घण्टा सम्म रहिरहन सक्छ ।

माइग्रेन भएमा बत्तीको प्रकार, चहकिलो बत्तीका कारण पनि टाउकोमा असहय पिडा भएमा तथा हात खुट्टा झमझमाउने, वान्ता हुने, आवाज प्रति टाउको संवेदनशील हुने गर्छ ।

अहिले धेरैजसो मानिस माइग्रेनको समस्याबाट त्रसित छन् । माइग्रेन दुखाइ सामान्य टाउको दुखाइ भन्दा पूर्णतया फरक छ। माइग्रेन एक गम्भीर समस्या हो, जसका कारण टाउको दुख्ने गर्छ ।

माइग्रेन टाउको दुखाइमा एकातिर दुखाइ, छिटो मुटुको धड्कन, वाकवाकी र बान्ता, र दृष्टि समस्या समावेश हुन सक्छ। माइग्रेन दुख्ने धेरै कारण हुन सक्छन् तर तीमध्ये मुख्य कारण तनाव हो।

धेरै पटक माइग्रेन निम्त्याउने कारकहरूलाई हटाउन पोषक तत्वहरूले पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। यसको मतलब तपाईंले आफ्नो आहारमा केही पोषक तत्वहरू समावेश गर्न सक्नुहुन्छ, जसले तपाईंलाई माइग्रेनको दुखाइ कम गर्न मद्दत गर्नेछ।

माइग्रेनको कारणहरु
माइग्रेनका धेरै कारण हुन सक्छन्, जसको मुख्य कारण तनाव हो। यसबाहेक, अन्य कारणहरू निम्न हुन सक्छन्:

आनुवंशिक कारकहरू
हार्मोनल परिवर्तनहरू
निद्राको कमी वा अनियमित निद्रा
खाना र आहार कारकहरू
शारीरिक थकान
केही औषधिहरू लिँदै

भिटामिन B2
यो मस्तिष्कको लागि धेरै महत्त्वपूर्ण भिटामिन हो। भिटामिन B2, रिबोफ्लेविन पनि भनिन्छ। रिबोफ्लेभिनले ऊर्जा उत्पादनमा मद्दत गर्छ र माइग्रेनको सम्भावना कम गर्न सक्छ। दूध, अण्डा, हरियो सागसब्जी र नट यसको लागि राम्रो स्रोत हो।

म्याग्नेसियम
म्याग्नेसियमको कमीले माइग्रेनको जोखिम बढाउन सक्छ। म्याग्नेसियमले मांसपेशी संकुचन र स्नायुहरूको सामान्य कार्यमा मद्दत गर्दछ। यसका लागि तपाईले पालक, बदाम, कद्दूको दाना, काजू, केराको सेवन गर्नुपर्छ ।

भिटामिन डी
भिटामिन डीको कमीले पनि माइग्रेन हुन सक्छ। यो भिटामिन हड्डी स्वास्थ्य र प्रतिरक्षा प्रणाली को लागी महत्वपूर्ण छ। यो कमीलाई पूर्ति गर्न आफ्नो आहारमा चम्किलो घाम, अण्डाको सेतो पहेँलो, फोर्टिफाइड मिल्क, दाना, च्याउ र बोसोयुक्त माछा समावेश गर्नुहोस्।

एन्टिअक्सिडेन्ट
यो एक एन्टिअक्सिडेन्ट हो, जसले ऊर्जा उत्पादनमा मद्दत गर्छ र माइग्रेनको जोखिम कम गर्छ। यसका लागि आफ्नो आहारमा कुखुरा, माछा, होल ग्रेन, पालक र ब्रोकाउली समावेश गर्नुहोस्।

भिटामिन बी 12
भिटामिन बी १२, फोलेट र फोलिक एसिडको कमीले पनि माइग्रेन हुन सक्छ। यी भिटामिनहरूले रगत निर्माण र मस्तिष्क स्वास्थ्यमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्। यसका लागि आफ्नो आहारमा माछा, दुग्धजन्य पदार्थ र हरियो सागसब्जी समावेश गर्नुहोस्।