दोलखा
आगामी मंसिर ४ मा हुने प्रदेशसभा निर्वाचनमा प्रदेशसभा सदस्यका लागि दोलखा ‘क’ मा नेकपा एमाले र नेपाली काग्रेसबीच प्रतिष्पर्धा हुने भएको छ । गठबन्धनका तर्फबाट उम्मेदवार बनेका नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य कुन्दनराज काफ्ले र नेकपा एमाले दोलखाका अध्यक्ष नरबहादुर श्रेष्ठ प्रदेश सभा सदस्यका लागि प्रतिष्पर्धामा छन् ।
काफ्लेको तुलनामा श्रेष्ठ पाका र परिपक्क नेता हुन् भने उनीसँग स्थानीय निकाय देखि स्थानीय तह सम्मको नेतृत्व गरेको अनुभव छ । जेल, नेल मात्र होइन, माओवादी सशस्त्र विद्रोहको बेला अपहरणमा पर्नुको साथै थुप्रै धाक र धम्की सहने सक्ने शालिनता पनि उनमा छ । उता काफ्ले भने जिल्लाका लागि पाहुना नेता हुन् । राजधानी काठमाण्डौबाट विद्यार्थी आन्दोलन सुरु गरेका काफ्ले आफ्नो क्षेत्रका लागि भने परिचित अनुहार होइनन् ।
जिरी नगरपालिका, गौरीशंकर गाउँपालिका, वैत्यश्वर गाउँपालिका, तामाकोशी गाउँपालिका र मेलुङ गाउँपालिका गरी जिल्लाका ९ वटा स्थानीय तहमध्ये पाँच स्थानीय तह यस क्षेत्रमा पर्छन् । जस मध्ये गत स्थानीय तह निर्वाचनमा यस क्षेत्रका २ वटा पालिकामा नेकपा एमालेले जितेको छ । यस क्षेत्रको महत्वपूर्ण मानिने जिरी नगरपालिका र मेलुङ गाउँपालिका एमालेले जितेको कारण यस निर्वाचनमा एमालेले जीतका लागि सहज हुने देखिन्छ ।
स्थानीय तह निर्वाचनमा गठबन्धनका उम्मेदवार विजयी भएको तामाकोशी र वैत्यश्वर गाउँपालिकामा बुथ कब्जा गरेर जित हासिल गरिएको थियो । हाल सरकारले निर्वाचनमा नागरिकलाई स्वतन्त्र मतदान गर्ने वातावरण बनाउने बताएको छ । यसका कारण ती स्थानबाट समेत एमालेलाई मत आउने भएको हुँदा एमालेको जित सहज देखिएको हो । तामाकोशी गाउँपालिका लगायतका अन्य तहमा एमाले कमजोर हुनुका पछाडि नेकपा समाजवादी पार्टीको ठूलो भूमिका रहेको थियो । अहिलेको माहोल हेर्दा दोलखामा नेकपा समाजवादी निकै कमजोर देखिएको छ । एकाध बाहेक समाजवादीका नेता तथा कार्यकर्ताहरु एमालेमै फर्किसकेका छन् र भएका पनि निष्कृय देखिन्छन्।
दोलखाको यो निर्वाचन क्षेत्र कम्युनिष्टको किल्ला जस्तै हो । २०५१ सालमा तत्कालीन मध्यावधि निर्वाचनमा भीमबहादुर तामाङले जितेको यस क्षेत्रमा त्यस यता नेपाली कांग्रेसले भारी मतले हार बेहोर्दै आएको छ । २०५६ सालको आम निर्वाचनमा एमालेका पशुपति चौलागाई निर्वाचित भएका यो क्षेत्रमा २०६४ को निर्वाचनमा माओवादीकी देवी खड्का २२ हजार एक सय ८२ मत ल्याई निर्वाचित भईन् । भने २०७० को निर्वाचनमा पुन: एमाले नेता पार्वत गुरुङ १६ हजार दुई स ८१ मत ल्याई निर्वाचित भएका थिए । नेपाली कांग्रेसका जिपछिरिङ लामाले १२ हजार दुई सय ९८ मत ल्याएका थिए भने एकीकृत नेकपा माओवादीका नेता विशाल खड्काले ९ हजार ७८ मत ल्याई तेस्रो स्थानमा झरेका थिए ।
नयाँ संविधान निर्माण र संघीयता कार्यन्वनयपछि २०७४ मा भएको निर्वाचन एमाले सहितको बाम गठबन्धनका उम्मेदवार विशाल खड्का निर्वाचित भएका थिए। सो निर्वाचनमा खड्काले २४ हजार ८ सय १३ मत ल्याई नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार बर्मा लामालाई पराजित गरेका थिए । खड्काले प्राप्त गरेको मत एमाले सहितको मत हो । सो निर्वाचनमा बर्मा लामाले १२ हजार ९ सय ५६ मत ल्याएका थिए।
विशाल खड्का अहिले बागमती प्रदेशका वन तथा वातावरण मन्त्री बनेका छन् । तर मन्त्री बनेपछि विकासका काम भने खड्काले आफ्नो गाउँपालिका गौरीशंकरमा मात्र केन्द्रित गरेको भन्दै अन्य यस क्षेत्रका अधिकांश नागरिक एकीकृत नेकपा माओवादीसँग असन्तुष्ट रहेका छन् ।
गठबन्धनमा पनि शंकाको दृष्टिकोणबाट हेर्ने भएको हुँदा यसको फाईदा एमालेले लिने देखिन्छ । भर्खरै मात्र कांग्रेस नेता शुक्र तामाङले पार्टी छाडेको फेसबुकमार्फत घोषणा गरेका थिए । उनलाई द्वन्द्वकालमा माओवादीले दिएको यातनाका कारण उक्त घोषणा गरेको तामाङ निकट वृतमा चर्चा रहेको छ । यिनै विविध कारणहरुले काफ्लेसँग निर्वाचन जित्नेमा ढुक्क देखिन्छन् नरबहादुर ।
