सल्यान । सल्लै-सल्लाको जिल्ला सल्यानमा लगातार पाँच दिनदेखि डढेलो लागेको छ । शारदा नगरपालिका ११ खैराबाङ्ग आसपासका आठ सामुदायिक वनमा लगातार पाँच दिनदेखि डढेलो लागेको छ । लगातार पाँच दिनदेखि डढेलो अहिलेसम्म नियन्त्रणमा आउन सकेको छैन ।

भिरालो क्षेत्र बढी भएकाले आगो निभाउन जान नसकेका र दैनिक चल्ने हुरिबतासका कारण अग्नि नियन्त्रकको टिम र उपभोक्ता डढेलो लागेको स्थानमा पुग्न नसक्दा वनमा लागेको डढेलो नियन्त्रणमा आउन नसकेको हो ।
डढेलोका कारण केही बस्तीसमेत जोखिममा परेका छन् । बस्ती जोखिममा परेपछि अहिले स्थानीय वन समूहमा आबद्ध उपभोक्ता डढेलो नियन्त्रणमा लिनेभन्दा बस्ती जोगाउनमा सीमित रहेका छन् ।

खैराबाङ्गको पल्लोपट्टी पर्ने फूलबारी सामुदायिक वनमा लागेको डढेलो बढ्दै जाँदा जानकी, भुवनेश्वरी, भुइयाँदेवी, सरस्वती, चण्डेश्वरी, पातेश्वरी, मुना सामुदायिक वनको ३ सय ६० हेक्टर वन जलेको र त्यहाँ रहेका सयौं साना बिरुवा जलेर नष्ट भएका शारदा सबडिभिजन वन कार्यालय खलंगा सल्यानकी सहायक वन अधिकृत गंगा त्रिपाठीले बताइन् । उनका अनुसार वन डिभिजन कार्यालयबाट अग्नि नियन्त्रणको टोलीसहित र उपभोक्ता डढेलो लागेको स्थानमा खटिए पनि हुरी चलेकाले आगोको लप्कोले मान्छे जल्ने खतरा बढेपछि निभाउन सकिएको छैन । अहिले बस्ती जोगाउने काम गरिएको छ ।

डढेलो लागेको स्थानमा लगातार तीन दिनदेखि अग्नि नियन्त्रक र स्थानीय उपभोक्तासहित खटिएका डिभिजन वन कार्यालय सल्यानका वन प्राविधिक तेजबहादुर शाहीले हुरी चलेकै कारण कसैले आट गर्न नसक्दा डढेलो नियन्त्रणमा लिन नसकिएको बताए । उनले अग्नि नियन्त्रक भए पनि पर्याप्त सामग्रीको अभावका कारण समस्या भएको उनले जानकारी दिए ।

‘हावा चलिरहेको छ । अहिले कसैले आगो निभाउने आँट गर्न सकेका छैनन् । आगोको लप्को टाढाटाढासम्म आउने गर्दा उल्टै निभाउन जाने मान्छे जल्ने डर छ,’ उनले भने, ‘उपकरण तथा दमकल नभए पनि चण्डेश्वरी सामुदायिक वनभित्र रहेको बस्तीको ५/६ घर बचाएका सफल भएका छौं ।’ सल्यानका सल्लेरी वनमा प्रत्येक वर्ष भीषण डढेलो लाग्ने र वनभित्रका बस्ती उच्च जोखिममा पर्दै आएकाले दमकल अति आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ ।

वनमा डढेलो नलगाउन बारम्बार विभिन्न किसिमका सचेतनामूलक कार्यक्रम गर्दै आए पनि कुनै पनि फाइदा नभएको र स्थानीय उपभोक्ताले नै सल्लाको कुसुम चिप्लो हुँदा गोरेटो बाटो आउजाउ गर्न गाह्रो हुने र बस्तुभाउले खाने घाँस पलाउन नपाउने भएकै कारण वनमा डढेलो लगाउने गरेको उनको भनाइ छ ।

यता भुवनेश्वरी सामुदायिक वनका अध्यक्ष शेरबहादुर खत्रीले डढेलो लागेको स्थानमा सजिलै जान नसक्ने भएकाले डढेलो निभाउन गाह्रो भएको बताएका छन् । उनले वनमा लागेको डढेलो निभाउन दैनिक १५/१६ जना खटिँदै आएको जानकारी गराए । उनले वनमा लागेको डढेलो नियन्त्रणमा ल्याउन दमकल अति आवश्यक रहेको र पालिकाले दमकल खरिदमा जोड दिनुपर्ने माग राखे । वनमा लागेको डढेलाबाट बस्ती भने बचाउन सकिएको उनको भनाइ छ ।

चण्डेश्वरी सामुदायिक वनका अध्यक्ष कर्णबहादुर बुढाथोकीले उपकरणबिना स्थानीय उपभोक्ताको भरमा मात्र वनमा लागेको डढेलो नियन्त्रणमा लिन नसकिने बताएका छन् । विगतमा डढेलो नियन्त्रण गर्न जाने क्रममा खैराबाङ्ग आसपासका क्षेत्रमा दुई–तीन जनाले ज्यान गुमाइसकेकाले हत्तपत्त कोही अगाडि नसर्ने उनले जानकारी गराए ।

एक महिनाको अवधिमा जिल्लाभरिका झन्डै सय सामुदायिक वनमा डढेलो लागिसकेको छ । डढेलोका कारण झन्डै ६ हजार हेक्टर वन सखाप भइसकेको छ । डढेलो निभाउने क्रममा यस आर्थिक वर्षमा एक जनाले ज्यान गुमाइसकेका छन् ।