काठमाडौं । अहिले बिबिध कारणले समाजमा मानिस डिप्रेसनमा गएको पाईन्छ । डिप्रेसन एक सामान्य मानसिक स्वास्थ्य अवस्था हो । जसले निरन्तर उदासीको भावना र तपाईंको सोच्ने, सुत्ने, खाने र व्यवहार गर्ने तरिकामा परिवर्तन ल्याउँछ । डिप्रेसन भन्नाले मनमा निराशापन हुनु वा निराशापनको भावनालाई बुझिन्छ । कहिलेकाहीँ मानिस सानो कुराले पनि यत्तिकै निराश हुन्छ ।
कहिलकाहीँ रून मन लाग्छ । आफूले सोचेजस्तो परीक्षा नभएमा विद्यार्थीहरूमा निराशापन आउछ । आफूले भनेजस्तो भएन भने, काममा धेरै तनाव भयो भने, सम्बन्धमा समस्या आयो भने, अनि आर्थिक रूपमा समस्या पर्यो भने मानिस निराश हुन्छ ।
डिप्रेसन किन हुन्छ ? डिप्रेसनका लक्षणहरू के-के हुन् ? डिप्रेसनको उपचार कसरी गर्ने ?
यि बिबिध विषयमा मानसिक रोग विशेषज्ञ डाक्टर नविन पौड्याल लेख्नुहुन्छ:
डिप्रेसनका लक्षणहरू
धेरै दुःखी, निराश वा चिन्तित महसुस गर्नु ।
डिप्रेसन भएका बालबालिका र किशोरकिशोरीहरू दुःखी हुनुको सट्टा रिसाउने हुन सक्छन् ।
आनन्द दिने कुराको मजा लिनु नसक्नु ।
सजिलै रिस उठ्ने वा निराश हुनु ।
तौल बढ्नु वा तौल घट्नु ।
टाउको दुख्ने, पेट दुख्ने वा यौन दुर्बलता जस्ता शारीरिक समस्याहरू हुनु ।
आत्मघात वा आत्महत्या गर्ने विचारहरू आउनु ।
के कारणले डिप्रेसन हुन्छ ?
डिप्रेसनको सही कारण यहि हो भनी एकिन गर्न गार्हो छ तथापी यि बिभिन्न कारकहरूले यसको विकासमा योगदान पुर्याउँछन्:
मस्तिष्क रसायन विज्ञान: सेरोटोनिन र डोपामाइन जस्ता न्यूरोट्रान्समिटरहरूको असंतुलनले डिप्रेसनको विकासमा योगदान पुर्याउँछ । तर, पारिवारिक इतिहास बिना पनि तपाईलाई डिप्रेसन हुन सक्छ ।
चिकित्सा अवस्था: दीर्घकालीन दुखाइ र मधुमेह जस्ता दीर्घकालीन अवस्थाहरूले डिप्रेसन निम्त्याउन सक्छ । अल्कोहल पदार्थको प्रयोगले पनि डिप्रेसन निम्त्याउन सक्छ वा यसलाई अझै बढी खराब बनाउन सक्छ ।
डिप्रेसनका लक्षणहरू सुधार्न तपाईंले घरमै गर्न सक्ने कुराहरू पनि छन्:
नियमित व्यायाम गर्ने,
गुणस्तरीय निद्रा लिने,
स्वस्थ आहार खाने,
मादक पदार्थ सेवन नगर्ने ।
के तपाईं डिप्रेसन रोक्न सक्नु हुन्छ ?
व्यायाम, ध्यान र योग जस्ता नियमित गतिविधिहरू गर्ने । यदि तपाईंलाइ यि लक्षणहरू छन् भने, सकेसम्म चाँडो चिकित्सकलाई सम्पर्क गर्ने ।
(Dr. Nabin Poudel, NMC: 27432)
