काठमाडौं । शुक्रबार एक संघीय न्यायाधीशले अमेरिकी न्याय विभागलाई गुगललाई कसरी सजाय दिनुपर्छ भन्ने खाका तयार गर्न यो वर्षको अन्त्यसम्मको समय दिएको छ।
इन्टरनेट सर्च बजारमा अवैध रूपमा एकाधिकार कायम गरेकोमा गुगललाई के कसरी सजाय दिनुपर्छ भन्ने खाका तयार गर्न र आगामी वसन्त ऋतुमा सजाय लागु गर्नको लागि आफ्नो केस प्रस्तुत गर्न ती न्यायाधीशले न्याय विभागलाई तयारी गर्न अल्टिमेटमसहितको आदेश दिएका हुन् ।
अमेरिकी जिल्ला न्यायाधीश अमित मेहताले दिएको यस खुला समयसीमाको रूपरेखा गत महिनामा गुगललाई उनले एउटा निर्दयी एकाधिकारवादीको नाम दिएकोनिर्णयपछिको पहिलो अदालत सुनुवाइको क्रममा आएको हो।
अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था एपीन्युजका अनुसार मेहताको निर्णयले गुगललाई लामो समयको दुर्व्यवहारको लागि कसरी दण्डित गरिनुपर्छ भन्ने कुराको निर्क्योल गर्न साथै भविष्यमा सम्भावित दुरुपयोग रोक्न अन्य परिवर्तनहरू गर्न बाध्य पार्नको लागि कानूनी प्रक्रियाको अर्को चरणको आवश्यकता भएको देखाएको छ ।
वाशिङ्टन डी.सी. मा शुक्रबारको सुनुवाईअघि केही हप्ताको अवधिमा न्याय विभाग र गुगलका वकिलहरू सजाय चरणको समय तालिका कसरी अघि बढाउनुपर्छ भन्नेमा सहमतिमा पुग्न सकेनन्।
यसपछि मेहतालाई अमेरिकामा मनाइने श्रमिक दिवसको छुट्टीअघि सजायको निर्णयमा पुग्ने आशामा तिनीहरूलाई अघि बढाउनुपर्ने दिशानिर्देशन दिन प्रेरित गर्यो। त्यसलाई पूरा गर्नका लागि मेहताले सजाय चरणको सुनुवाइ आगामी वसन्तमा गराउन चाहेको संकेत दिए।
न्यायाधीशले मार्च र अप्रिल आफ्नो अदालतको क्यालेन्डरमा सबैभन्दा उपयुक्त महिना जस्तो देखिने बताए। यदि मेहताको समयसीमा सफल भएको खण्डमा गुगलको एकाधिकारको सजाय सम्बन्धी निर्णय न्याय विभागले पाँच वर्षअघि दायर गरेको मुद्दाको नतिजास्वरूप गत शरद ऋतुमा १० हप्ताको एकाधिकार परीक्षण भएको करिब पाँच वर्षपछि आउनेछ।
यो १९९० को दशकको अन्त्यतिर माइक्रोसफ्टले आफ्नो व्यक्तिगत कम्प्युटर बजारमा गरिएको दुराचारको लागि नियामकहरूको निशानामा परेकाको समयमा जस्तै भएको समाचारमा उल्लेख छ।
न्याय विभागले अहिलेसम्म गूगललाई कति कडा रूपमा सजाय दिनुपर्छ भन्ने कुनै संकेत दिएको छैन। सबैभन्दा सम्भावित लक्ष्यहरू गूगलले एप्पल, सामसङ, र अन्य टेक कम्पनीहरूसँग लामो समयदेखि गरेको सम्झौताहरू हुन्, जसले यसको सर्च इन्जिनलाई स्मार्टफोन र वेब ब्राउजरहरूमा डिफल्ट विकल्प बनाउँछ।
प्रतिफलस्वरूप निश्चित खोज ट्राफिकको लागि गूगलले आफ्ना साझेदारहरूलाई वार्षिक रूपमा २५ अर्ब डलरभन्दा बढी भुक्तानी गर्दै आएको छ — जसमा अधिकांश पैसा एप्पललाई आईफोनमा आफ्नो प्रमुख स्थानको लागि दिइन्छ।
अझ कठोर अवस्थामा न्याय विभागले गुगललाई क्रोम वेब ब्राउजर र एन्ड्रोइड सफ्टवेयरजस्ता आफ्ना केही व्यवसायहरु छोड्न बाध्य पार्न सक्ने प्रयास गर्न सक्छ। किनकि यी दुवैले पनि सर्च ट्राफिकलाई सुरक्षित गर्छन्।
शुक्रबारको सुनुवाइमा न्याय विभागका वकिलहरूले उनीहरूलाई एक व्यापक प्रस्तावको लागि पर्याप्त समय चाहिने बताए। उक्त समयमा गुगलले कसरी एआईको प्रयोग गर्न थालेको छ र त्यो प्रविधिले बजारलाई कसरी परिवर्तन गर्न सक्छ भन्ने कुरा पनि समावेश गर्नेछ।
मेहताले दुवै पक्षलाई १३ सेप्टेम्बरसम्म प्रस्तावित समयरेखा दर्ता गर्न समय दिए, जसमा न्याय विभागले २०२५ भन्दा अघि आफ्नो प्रस्तावित सजाय खुलासा गर्नुपर्नेछ।(एजेन्सी)
