काठमाडौं। नेपालको सबैभन्दा जेठो प्राज्ञिक समाज ,नेपाल भौगोलिक सँस्थाको एकाउन्नौं वार्षिक साधारणसभा त्रिभुवन विश्वविद्यालय, भूगोल केन्द्रीय विभाग, काठमाडौंमा भव्य रूपमा सम्पन्न भयो।

नेपाल भौगोलिक सँस्थाका सचिव युवा भूगोलविद डा. बसन्त पौडेलले संचालन गर्नुभएको कार्यक्रमको अध्यक्षता सँस्थाका अध्यक्ष डा. बिपिन कुमार आचार्यले गर्नुभएको थियो भने कार्यक्रमका प्रमुख अतिथिको रुपमा भूगोल केन्द्रीय विभागका पूर्व प्रमुख तथा सँस्थाका पूर्व अध्यक्ष प्रा. डा. नरेन्द्रराज खनाल,विशिष्ट अतिथि, संघीय संसदका सदस्य तथा समाजका पूर्व उपाध्यक्ष डा. धनञ्जय रेग्मी, अतिथि पूर्व प्राचार्य प्रा. डा. ध्यानेन्द्र बहादुर राई एवं विभाग प्रमुख प्रा. डा. उमेश कुमार मण्डल रहनुभएको थियो ।

कार्यक्रममा भूगोल विषयको प्रतिनिधित्त्व गर्दै नेपालको संघीय संसदमा निर्वाचित हुनुभएका भूगोलविद डा. धनन्जय रेग्मीलाई प्रमुख अतिथी प्रा.डा. खनालले दोसल्ला ओडाएर सम्मान तथा बधाई दिनुभएको थियो साथै संस्थाले २३ महिना सम्म निरन्तर गर्दै आएको अनुसन्धानमूलक वेविनारमा आफ्नो अनुसन्धान प्रस्तुत गर्नुहुने प्रस्तोता अनुसन्धानकर्ताहरुलाई सम्मान गरिएको थियो ।

भूगोल केन्द्रीय विभाग प्रमुख प्रा. डा. उमेश कुमार मण्डलले भूगोल अध्ययनलाई प्रविधिमैत्री बनाउँदै भू-स्थानिक प्रविधिको माध्ययमबाट राष्ट्रिय विकासका विभिन्न क्षेत्रमा यसको प्रयोग विस्तार गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो त्यसै गरि उहाँले भूगोल केन्द्रीय बिभाग र नेपाल भैगोलिक संस्था संगसंगै समन्वयात्मक तरिकाले अगाडि जादा भूगोल विषयको गहनता महत्त्व र व्यवहारिकता अझ मझ्बुत भएर जाने बताउनु भयो।

त्यसैगरी, अतिथि एवं विस्वविद्यालय केन्द्रीय क्याम्पसका पूर्व प्राचार्य बरिष्ठ भूगोलविद प्रा. डा. ध्यानेन्द्र बहादुर राईले मानिस र वातावरणलाइ सिधै जोड्ने भूगोल विषयको शैक्षिक अनुसन्धान र व्यावहारिक प्रयोगबीच समन्वय बढाउनुपर्ने बताउनुभयो।

विशिष्ट अतिथि, संघीय संसदका सदस्य तथा समाजका पूर्व उपाध्यक्ष डा. धनञ्जय रेग्मी ले नीति निर्माण तहमा भू-स्थानिक सूचना प्रणाली (GIS), रिमोट सेन्सिङ तथा डाटा आधारित निर्णय प्रक्रियाको प्रयोग बढाउनुपर्नेमा जोड दिनुभएको थियो। उनले दिगो विकास लक्ष्य (SDGs) प्राप्तिमा भूगोलको प्रयोगलाई अझ संस्थागत गर्न आवश्यक रहेको धारणा राख्नुभयो, साथै आफू संसदमा रहदा मूकुकको विकास र भौगोलिक चिन्तनको तादात्म्यता लाइ संसदमा सशक्त रुपमा उठाउने कुरा ब्यक्त गर्नुभएको थियो।

कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि, केन्द्रीय भूगोल विभागका पूर्व प्रमुख तथा समाजका पूर्व अध्यक्ष प्रा. डा. नरेन्द्रराज खनाल ले नेपालको समग्र विकासमा भूगोल र भू-स्थानिक प्रविधिको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण रहेको बताउनु भयो। उहाँले विशेष गरी हिमाली देश नेपालमा प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापन, विपद् जोखिम न्यूनीकरण, र क्षेत्रीय योजना निर्माणमा भूगोलको योगदान बिगतमा हर्क गुरुङ तथा उपेन्द्रमान मल्लका पालादेखि नै पहिचान भएको तथा आज पनि उत्तिकै अपरिहार्य रहेको उल्लेख गर्नुभएको थियो।

कार्यक्रममा वक्ताहरूले नेपालजस्तो भौगोलिक विविधता र जटिल भू-आकृतिक संरचना भएको मुलुकमा भूगोल तथा भू-स्थानिक प्रविधि (Geospatial Technology) ले योजना निर्माण, वातावरणीय व्यवस्थापन, शहरी विकास, कृषि रूपान्तरण तथा पूर्वाधार विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउन सक्ने बताउनु भयो।

साधारणसभाको बन्द सत्रमा सँस्थाका सचिव डा. बसन्त पौडेल र सह-सचिव त्रिवेन्द्रराज बास्कोटा ले आर्थिक तथा कार्यगत प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्नुभएको थियो, जसलाई सभाले छलफलका साथ सर्वसम्मत रूपमा अनुमोदन गरेको थियो।

कार्यक्रमको अन्त्यमा प्रा. डा. प्रेम सागर चापागाईंको अध्यक्षतामा नयाँ कार्यसमिति गठन गरिएको छ। नयाँ समितिले आगामी दिनमा भूगोल शिक्षा, अनुसन्धान तथा भू-स्थानिक प्रविधिको प्रवर्द्धनमार्फत राष्ट्रिय विकासमा अझ प्रभावकारी भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।